เครื่องจักสาน

ความหมาย เครื่องจักสาน คือ เครื่องใช้ที่ทำด้วยไม้ไผ่หรือหวาย จากฝีมือความคิด ภูมิปัญญาของชาวบ้านมีลักษณะรูปทรงแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่นทั้งนี้ขึ้นอยู่กับภูมิประเทศ วัสดุอุปกรณ์คตินิยม และอาชีพของคนในท้องถิ่นนั้นๆ คำว่า “ จักสาน” คำว่า จัก คือ การทำให้เป็นแฉก เป็นหยักๆ ด้วยฟันเลื่อย หรืออีกวิธีการหนึ่ง การที่ชาวบ้านใช้คมมีดผ่าไม้ไผ่แล้วทำให้เป็นเส้นบางๆ วิธีการอย่างนี้ก็เรียกว่า …

Read More

หนุมานชาญสมร

ท้าวโคดม  เป็นกษัตริย์ครองเมืองสาเกดมาเป็นเวลานานแต่ไม่มีโอรสธิดาเลย  ต่อมามีความเบื่อหน่ายในราชสมบัติจึงออกบวชเป็นฤาษีบำเพ็ญศีลภาวนาอยู่ในป่านานถึงสองพันปี  วันหนึ่งนึกขึ้นก็ได้ทำพิธีบูชาไฟแล้วนั่งหลับตาร่ายเวทนาจนกระทั่งบังเกิดสาวสวยผุดขึ้นกลางกองไฟ    พระฤาษีโคดมตั้งชื่อให้นางว่า  กาลอัจนาและได้นางเป็นภรรยาทั้งสองอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข  ต่อมาไม่นานนางกาลอัจนาก็ตั้งครรภ์และให้กำเนิดลูกสาวรูปร่างหน้างดงาม  โดยตั้งชื่อให้ว่า  สวาหะ           ทุก ๆ เช้าพระฤาษีจะต้องเข้าป่าเพื่อหาผลไม้มาเป็นอาหาร  แต่ก่อนที่จะออกจากอาศรม  พระฤาษีมักจะสั่งกำชับให้นางกาลอัจนาเลี้ยงลูกอยู่แต่ในอาศรม          พระอินทร์ต้องการแบ่งกำลังของพระองค์ไปเกิดในเมืองมนุษย์  เพื่อให้เป็นทหารของพระนารายณ์ซึ่งจะอวตารมาเกิดเป็นพระรามและทำสงครามกับทศกัณฐ์  วันหนึ่งจึงเหาะลงมาจากวิมาน   …

Read More

การแทงหยวก

โดย  นางสาวเพ็ชรดา  เพ็ชรรัตน์    ศูนย์วิทยพัฒนา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  เพชรบุรี การแทงหยวกของช่างพื้นบ้านในจังหวัดเพชรบุรีเป็นผลงานศิลปหัตถกรรมพื้นบ้าน  มีขั้นตอนในการปฏิบัติงานสรุปได้ ๒ ขั้นตอน  คือ  ขั้นตอนการเตรียมวัสดุ  อุปกรณ์  และขั้นตอนการแทงหยวก  ดังนี้ ๑) ขั้นตอนการเตรียมวัสดุ  อุปกรณ์  การแทงหยวกของช่างพื้นบ้าน  …

Read More

พระพุทธรูปสมัยสุโขทัย

โดย  นายสุรัติ  หาญกำธร  ศูนย์วิทยพัฒนา  มหาวิทยาลัยุโขทัยธรรมาธิราช  สุโขทัย   พุทธศิลป์ของพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยเป็นงานศิลปกรรมที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาแบบเถรวาทที่รับอิทธิพลมาจากลังกาและพม่า  นิยมแบ่งพระพุทธรูปสุโขทัยออกเป็น ๔ หมวด  คือ  หมวดใหญ่  หมวดกำแพงเพชร  หมวดพระพุทธชินราช  และหมวดเบ็ดเตล็ด  พระพุทธรูทั้ง ๔ หมวด  แบ่งออกเป็น ๓ …

Read More

อิ่นกอนฟ้อนแกน

โดย อาจารย์ถนอม คงยิ้มละมัย  ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ปานถนอม อิ่นกอนฟ้อนแกน เป็นประเพณีการละเล่นของคนลาวโซ่งหรือไทยทรงดำ คือ  การละเล่นโยนลูกช่วง หรือเล่นคอน และร่ายรำตามจังหวะเพลงแคนและต่อกลอนกันจนดึก แล้วจึงแยกกันไปพูดคุยกันเป็นคู่ ๆ  เพื่อความสมัครสมานสามัคคี นำไปสู่ความรัก เพื่อความสนุกสนาน  ทำให้หนุ่มสาวได้รู้จักคุ้นเคยจนก่อให้เกิดความรักและแต่งงานกัน การละเล่นโยนลูกช่วง “อิ่นกอน ฟ้อนแกน” เป็นสำเนียงชาว …

Read More

คณะจาก มสธ. เข้าร่วมในงานศิลปวัฒนธรรมอุดมศึกษา ครั้งที่ 18

เมื่อวันที่ 7-8 กุมภาพันธ์ 2561  ณ มหาวิทยาลัยศิลปากร  วิทยาเขตสนามจันทร์  คณะนักแสดงชุด “อินกอนฟ้อนแกน” จากศูนย์วิทยพัฒนา มสธ. เพชรบุรี  เข้าร่วมแสดงในงานศิลปวัฒนธรรมอุดมศึกษา  ครั้งที่ 18 “นาฏยปรีดิยานันท์  กึ่งศตวรรษ  สนามจันทร์  ศิลปากร”  ในปีนี้มหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นเจ้าภาพในการจัดงาน  …

Read More

ไทยทรงดำในจังหวัดเพชรบุรี

โดย  นางสาวเพ็ชรดา  เพ็ชรรัตน์    ศูนย์วิทยพัฒนา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  เพชรบุรี  1. ประวัติไทยทรงดำ ไทยดำหรือ “ลาวโซ่ง” ซึ่งความเป็นจริงคนกลุ่มนี้มิใช่คนลาวจากประเทศลาว แต่เป็นไทยดำจากเมืองเคียนเบียนฟู (เมืองแถง) ในประเทศเวียดนามที่ถูกเรียกว่าลาวเพราะอพยพผ่านประเทศมาพร้อมกับคนลาวในเวียงจันทร์ และลาวเมืองพวน อ.เขาย้อย จ.เพชรบุรี เป็นเมือง 3 …

Read More

การแต่งกายในสมัยรัตนโกสินทร์ : ตอนที่ 1 รัชกาลที่ 1 – 5

เมื่อครั้งสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีในปี พ.ศ. 2325  ศิลปะ  วัฒนธรรม และประเพณีอันดีงามต่างๆ ถูกสืบทอดมาจากสมัยอยุธยาแทบทั้งสิ้น  รวมถึงลักษณะการแต่งกายด้วยเช่นกัน  ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นยังคงใช้รูปแบบและลักษณะการแต่งกายเช่นเดียวกับสมัยอยุธยา  ต่อมาภายหลังเมื่อความเจริญของชาวตะวันตกได้แพร่ขยายอิทธิพลเข้ามาจึงเริ่มมีการดัดแปลงลักษณะการแต่งกายของชาวตะวันตกผสมผสานกับการแต่งกายแบบดั้งเดิมเพื่อให้มีความเป็นสากลมากขึ้น  ผนวกกับการปรับปรุงประเทศของกษัตริย์ไทยในสมัยนั้นที่ต้องการให้ประเทศมีความก้าวหน้าทันสมัยและก้าวทันกับความเปลี่ยนแปลงตามกระแสโลก ตั้งแต่สมัยอยุธยาจวบจนกรุงรัตนโกสินทร์ลักษณะการแต่งกายไม่ว่าจะเป็นรูปแบบการนุ่งหรือประเภทของผ้าที่นุ่งจะเป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงสถานภาพของผู้สวมใส่ว่าเป็นขุนนาง  เป็นชนชั้นสูง  หรือเป็นชาวบ้าน  โดยการแต่งกายในแต่ละยุคแต่ละช่วงของกรุงรัตนโกสินทร์  สามารถจำแนกตามยุคสมัยรัชกาลได้ดังนี้ สมัยรัชกาลที่ 1 – 3  …

Read More